Bijen kijken

Wil jij ook leren de verschillende bijensoorten (en bloemen) te herkennen?

De onderstaande boeken, folders en websites bieden een schat aan informatie,

waar we ook zelf voor onze site dankbaar gebruik van maken.

Bijen kijken


Ga eens rustig in een veld vol bloemen zitten en bewonder

hoe de bijen en bloemen elkaar weten te vinden.

Of klik hier voor wondermooie plaatjes en filmpjes vol bijen.

Akkerhommel in stokroos

Bombus pascuorum in Alcea rosa


Mannetjeshommels schuilen of rusten vaak in grote bloemen zoals stokroos. Zes hommelsoorten komen nog vrij veel voor in Nederland en België: aardhommel, akkerhommel, boomhommel, steenhommel, tuinhommel en weidehommel. De overige van de bijna 30 soorten die ooit in Nederland gesignaleerd zijn worden steeds zeldzamer of zijn al uitgestorven.

Pien de bijenkoningin


Bekijk hier de jeugdfilm.

Tronkenbij op heelblaadjes

Heriades truncorum on Pulicaria dysenterica


De tronkenbij nestelt bovengronds. Je kunt ze ook vinden in bijenhotels. Op deze foto zie je goed de lange buikharen waarin het vrouwtje het stuifmeel verzamelt. Dit noemen we een buikschuier. Veel van de hotelbewonende bijensoorten vervoeren het stuifmeel naar hun nest in deze handige lange buikharen.

Grote bladsnijder

Megachile willughbiella


Behangersbijen (ook wel bladsnijders genoemd) heten zo omdat ze kleine ronde stukjes uit bladeren snijden en mee nemen naar hun nest om daarmee elke nestcel te behangen. Er zijn 16 soorten bekend in Nederland en België. Een derde van deze soorten is zeer zeldzaam of al uitgestorven. Hier zie je het mannetje van de grote bladsnijder op de uitkijk in een lege cel van een bijenhotel. Het mannetje van deze soort is herkenbaar aan de brede, deels witte voorpoten met daaraan lange witte haren.

Grote wolbij met wolbolletje van ezelsoor

Anthidium manicatum on Stachys byzantina


De vrouwtjes van wolbijen schrapen de plantenharen van ezelsoor (op de foto) en andere harige planten en vervoeren dat als een 'bolletje wol' in hun mond naar hun nest. Ze gebruiken dit in de buitenste laag van iedere nestcel.

Grijze zandbij bij nestingang

Andrena vaga


Er zijn in Nederland 80 verschillende zandbijsoorten gevonden. De naam zegt het al: zij bouwen hun nest graag in de grond. Hier zie je het vrouwtje van de grijze zandbij vlak bij haar nest. Deze soort verzamelt het stuifmeel voor haar jongen uitsluitend op wilgen.

Gewone slobkousbij op puntwederik

Macropis europaea on Lysimachia punctata


Slobkousbijen verzamelen hun stuifmeel en bepaalde oliën uit de bloem uitsluitend op wederiksoorten. Ze houden het meest van grote wederik, maar als dat er niet of onvoldoende is, vliegen ze bijvoorbeeld ook op puntwederik. Hier zie je het vrouwtje van de gewone slobkousbij op puntwederik.

Zijdebij op boerenwormkruid

Colletes op Tanacetum vulgare


Zijdebijen bekleden elke nestcel met een zijde-achtig goedje, dat waterafstotend en schimmelwerend werkt. Van de zijdebijen in Nederland en België zijn er drie soorten (de wormkruidbij, de duinzijdebij en de zuidelijke zijdebij) die hun stuifmeel hoofdzakelijk verzamelen op boerenwormkruid, maar ook op bijvoorbeeld kamille en margriet.

Bijen houden van bloemen


Bekijk hier het filmpje.

Grote koekoekshommel op speerdistel

Bombus vestalis M op Cirsium vulgare


Koekoeksbijen leggen hun eitjes in het nest van andere bijensoorten. De grote koekoekshommel laat haar jongen graag opgroeien in het nest van de aardhommel. De verschillende soorten koekoekshommels zijn heel moeilijk van elkaar te onderscheiden. Het mannetje van deze grote koekoekshommel, hier nectar drinkend op de speerdistel, is te herkennen aan de vorm van verschillende stukjes in zijn voelsprieten.

Gewone sachembij op gevlekt longkruid

Anthophora plumipes on Pulmonaria officinalis


Sachembijen vliegen op veel verschillende bloemsoorten. Ze worden soms met hommels verward, doordat ze een beetje dezelfde lichaamsvorm hebben en heel wollig behaard zijn. Het mannetje van de gewone sachembij heeft opvallend lange pluimen aan zijn middenpoot. Dat kun je goed zien bij dit mannetje dat even uitrust op gevlekt longkruid.

Kleine roetbij met stompje op zijn dij

Panurgus calcaratus op Sonchus arvensis


Sommige roetbijsoorten zijn zo klein en onopvallend als een fruitvliegje. Ze verzamelen hun stuifmeel op gele bloemen, zoals klein streepzaad of akkermelkdistel. Het mannetje van deze kleine roetbij is uitsluitend te herkennen aan het kleine stompje aan het dijbeen van zijn achterpoot.

Roodgatje op laurierkers

Andrena haemorrhoa op Prunus laurocerasus


Veel bijensoorten vliegen maar enkele weken of maanden, omdat ze gespecialiseerd zijn in het stuifmeel van bepaalde bloemen, bloemgroepen of bomen. Hier zie je het vrouwtje van het roodgatje op de laurierkers. Het roodgatje is niet zo kieskeurig en lust wél veel verschillende soorten stuifmeel. Op de foto zie je goed, waaraan het roodgatje haar naam dankt.

Heidezandbij op struikhei

Andrena fuscipes on Calluna vulgaris

 

Deze zandbij is gespecialiseerd in één bepaalde plantensoort; de moederbij verzamelt het voer voor haar jonge larven uitsluitend op heide, vooral op struikhei. Ze vliegt daarom pas einde zomer en zal zelf dus nooit vroege voorjaarsbijen (zoals de grijze zandbij) ontmoeten. Jij kunt wél naar beide soorten op zoek (ieder in hun eigen seizoen) of ze helpen door nooit alle wilgen tegelijk te knotten en door de heide te beschermen.

 

BELANGRIJKSTE BRONNEN VOOR BOVENSTAANDE:


- Veldgids Bijen voor Nederland en Vlaanderen, Steven Falk en Richard Lewington, 2015

- Wilde bijen in nood, Hoe kan jij helpen? Folder van Natuurpunt.be

- De Nederlandse bijen, Natuur van Nederland 11, Theo Peeters et. al, 2012

- Gasten van bijenhotels – Pieter van Breugel, 2017

- Wildbienen, die anderen Bienen, Paul Westrich, 2015

- Kompakte Bestimmungshilfe, Plüschbrummer – Die Hummeln Deutschlands, Rolf Witt, 2017

- En de websites van Arie Koster: www.bijenhelpdesk.nl en www.bijenplanten.nl

LINKS



CONTACT


Tel: 0485-520109

Mail: info@bijenfans.nl

Word ook bijenfan!

STICHTING MOSAIQUE

 

Initiatiefnemers van educatieve en culturele projecten. Voor meer informatie over de stichting zie: www.stichtingmosaique.nl

© Stichting Mosaïque  |  Designed by Lisa Strijbosch en Studio Terlouw